17 Ağustos'tan “Dirençli Şehir Kocaeli'ye" uzanan yol

Gölcük merkezli 17 Ağustos 1999 Marmara Depremi, Kocaeli için büyük bir yıkımın ve yeniden ayağa kalkma mücadelesinin başlangıcı oldu. Bu kapsamda Kocaeli Büyükşehir Belediyesi, kentsel dönüşümden afet hazırlıklarına, yapı güvenliğinden bilinçlendirme çalışmalarına kadar hayata geçirdiği projelerle Kocaeli’nin afetlere karşı direncini güçlendirdi.

YENİDEN DOĞUŞUN TARİHİ

Türkiye’nin kalbinde derin yaralar açan 17 Ağustos 1999 Marmara Depremi, Kocaeli için sadece bir felaketin değil, aynı zamanda yeniden doğuşun da başlangıcı oldu. Binlerce insanın hayatını kaybettiği, şehirlerin enkaza döndüğü o karanlık gecenin acısı hâlâ yüreklerde. Ancak Kocaeli, bu büyük acıyı bir daha yaşanmaması için bir milat olarak gördü. Başkan Tahir Büyükakın’ın öncülüğünde yürütülen bilim ve mühendislik temelli çalışmalar sayesinde Kocaeli’nin afetlere hazırlık, müdahale ve kriz yönetimi kapasitesi her geçen gün daha da güçlendi.

SEFERBERLİK TOPLUMUN HER KESİMİNE YAYILDI

“Dirençli Şehir Kocaeli” anlayışını sadece bir söylem olarak değil, sahada karşılığı olan somut adımlarla hayata geçiren Büyükşehir, kentsel dönüşüm projelerinden afet eğitimlerine, teknolojik altyapı yatırımlarından acil müdahale kapasitesine kadar her alanda kapsamlı bir seferberlik başlattı. Her bir proje, yaşanan acıların bir daha tekrarlanmaması için atılmış kararlı bir adım oldu. Mahalle mahalle yürütülen dönüşüm çalışmalarıyla güvenli yaşam alanları oluşturulurken, vatandaşlara verilen afet bilinçlendirme eğitimleriyle toplumun her kesimi olası risklere karşı hazır hale getirildi. Teknolojinin sunduğu imkânlar en üst seviyede kullanılarak, erken uyarı ve hızlı müdahale sistemleri güçlendirildi.

YARDIM BEKLEYEN ŞEHİRDEN HER YERE ULAŞAN ŞEHRE

Kocaeli artık sadece kendi yaralarını saran bir şehir değil, zor zamanlarda başkalarının yarasına merhem olan, yardım elini uzatan bir dayanışma merkezi haline geldi. Afet bölgelerine hızla ulaşan ekipleri, organize yardım ağları ve güçlü koordinasyon kabiliyetiyle Kocaeli, Türkiye’nin umudu oldu. Dün enkaz altında umut arayanların şehri olan Kocaeli, bugün başka şehirlerin umudu olmak için yola çıkan güçlü bir dayanışmanın sembolü haline geldi. Kentin geçirdiği bu değişimin temelinde ise afetlere hazırlığı önceleyen, insan hayatını merkeze alan ve geleceğe yönelik kararlı adımlar atan bir yönetim anlayışı bulunuyor.

HIZIR 41 İLE YARINLAR DAHA GÜVENLİ

Geçtiğimiz yıl Kocaeli Büyükşehir Belediyesi tarafından hayata geçirilen Hızır 41 Afet Mutfağı, yalnızca bir tesis olmanın ötesinde, zor zamanların en kritik ihtiyaçlarından biri olan beslenme konusunda güven veren güçlü bir dayanışma merkezi oldu. Olası bir afette sadece Kocaeli’nin değil, Türkiye’nin dört bir yanının gıda ihtiyacını karşılayabilecek kapasiteyle inşa edilen bu merkez, afetlere karşı hazırlıklı olma anlayışının en somut örneklerinden biri olarak öne çıktı.

TÜM TÜRKİYE’YE YAYILAN BÜYÜK DAYANIŞMA

Günlük sosyal hizmetlerden halk ekmek üretimine, ihtiyaç sahiplerine ulaştırılan gıda desteklerinden geniş çaplı yardım organizasyonlarına kadar birçok alanda kesintisiz hizmet sunan Hızır 41, afet anlarında ise hızla harekete geçerek sahadaki varlığını güçlü şekilde hissettiriyor. Balıkesir’in Sındırgı ilçesinde yaşanan depremde ve İstanbul’da meydana gelen sarsıntıların ardından dışarıda beklemek zorunda kalan vatandaşlara ulaştırılan mobil gıda ve tır destekleri, bu sistemin ne denli etkin ve hayati bir rol üstlendiğini bir kez daha gözler önüne serdi. Hızır 41, sadece bugünün değil, yarının da güvencesi olarak Kocaeli’nin dayanışma gücünü büyütmeye devam ediyor.

MİLLET BAHÇELERİ HEM YEŞİL ALAN HEM GÜVENLİ SIĞINAK

Kocaeli Büyükşehir Belediyesi, afetlere hazırlık sürecinde sadece teknik ve yapısal önlemlerle yetinmeyerek, yaşam alanlarını da bu vizyon doğrultusunda yeniden şekillendiriyor. Özellikle afetler sonrası büyük zarar gören alanların yeniden değerlendirilmesi amacıyla eski stadyumlar ve atıl durumdaki geniş araziler, modern ve işlevsel Millet Bahçelerine dönüştürüldü. Bu dönüşümle birlikte kentteki yeşil alanların miktarı artırılırken, olası afetlerde vatandaşların güvenle kullanabileceği geniş, erişilebilir ve nitelikli açık alanlar oluşturuldu. Günlük yaşamda nefes alınan sosyal alanlar olarak hizmet veren Millet Bahçeleri, kriz anlarında ise hayati bir güven noktası haline geliyor. Böylelikle Kocaeli, doğayla iç içe yaşamı destekleyen ve aynı zamanda afetlere karşı hazırlıklı bir şehir olma yolunda önemli bir denge kuruyor.

BİLİM VE AKILLA ŞEKİLLENEN GELECEK

17 Ağustos depreminin ışığında hareket eden Büyükşehir Belediyesi, 2023 yılında üniversiteler, AFAD ve ilgili kurumların katılımıyla Kocaeli Bilim Kurulu’nu kurdu. Bu kapsamda 14 maddelik eylem planı hayata geçirilirken, kentin tüm risk envanteri çıkarılmaya başlandı. Zemin etütleri ve teknik analizlerle şehir, olası afetlere karşı daha güvenli hale getiriliyor. Kent genelinde 708 acil toplanma alanı belirlenirken, 2007 yılı öncesi yapı stokuna yönelik çalışmalar kapsamında 323 bin 525 binadan 160 bini mühendisler eşliğinde incelendi. Ayrıca 688 tescilli kültür varlığı için gözlemsel etütler tamamlanarak bu yapıların korunmasına yönelik özel planlamalar yapıldı.

KENTSEL DÖNÜŞÜMLE GÜVENLİ YAŞAM ALANLARI

Kocaeli Büyükşehir Belediyesi, riskli yapıların ortadan kaldırılması için kararlı adımlar atmaya devam ediyor. “Dirençli Şehir Kocaeli” kapsamda 1 milyon 50 bin metrekare alan kamulaştırılırken, binin üzerinde bina yıkıldı. “Cedit Riskli Alan Kentsel Dönüşüm Projesi” kapsamında bin 105 bağımsız bölüm inşa edilirken, 13 Haziran 2026 itibarıyla kura çekimleri tamamlandı ve teslim sürecine geçildi.

İLÇELERE YAYILAN DİRENÇLİ ŞEHİR VİZYONU

Gölcük Merkez Mahallesi Kentsel Dönüşüm Projesi’nde yüzde 98 ilerleme sağlanırken, Körfez Barbaros Mahallesi’nde tüm süreçler tamamlanarak hak sahiplerine teslimler gerçekleştirildi. “Dilovası Sanayi-Konut Desantralizasyonu Projesi” ile sanayi ve konut alanları ayrıştırılırken, Sepetçi-Sekbanlı bölgesinde de dönüşüm çalışmaları sürdürülüyor.

5 BİN BAĞIMSIZ BİRİM BÜYÜKŞEHİR ELİYLE DÖNÜŞÜYOR

İzmit’te Cedit, Orhan ve Topçular mahallelerinde rezerv alan projeleri devam ederken, Darıca Eren ve Hisarkent siteleri “5000 Bağımsız Birim Projesine” dahil edildi.  Vatandaşların bireysel dönüşümüne destek olmak amacıyla 3 milyon TL’ye kadar, 180 ay vadeli, yüzde 0,69 faizli ve 1 yıl ödemesiz Dünya Bankası kredi imkânı sunulurken, krediler 1 Kasım itibarıyla kullandırılmaya başlandı.

GÜÇLÜ İTFAİYE, HIZLI MÜDAHALE KAPASİTESİ

Her türlü afete anında müdahale eden ve yaraları saran Kocaeli İtfaiyesi, bugün 643 personel ve 127 araçlık güçlü filosuyla 7 gün 24 saat görev başında bulunuyor. Kent genelinde 24 istasyonla hizmet veren teşkilat, 2025 yılında toplam 13 bin 585 olaya müdahale ederken, bu olayların 8 bin 42’sini büyümeden önlemeyi başardı. Ortalama 7 dakikalık hızlı müdahale süresiyle dikkat çeken ekipler, yıl boyunca 33 bin 568 ihbarı titizlikle değerlendirdi. Eğitim faaliyetleriyle de fark oluşturan Kocaeli İtfaiyesi, 2001-2025 yılları arasında 2 bin 723 kişiye gönüllü itfaiyecilik eğitimi vererek afetlere karşı toplumsal bilinç oluşturdu. Bugün itibarıyla 130 aktif gönüllü sahada görev alırken, kırsal bölgelerde konuşlandırılan 105 su tankeri sayesinde olası afetlere karşı müdahale kapasitesi daha da güçlendirildi.

TOPLUMUN HER KESİMİNE ULAŞAN FARKINDALIK

Büyükşehir Belediyesi, afetlere karşı sadece fiziki değil, toplumsal hazırlığı da ön planda tutuyor. Okullar, kamu kurumları ve sivil toplum kuruluşlarıyla birlikte yürütülen eğitim çalışmaları kapsamında son üç yılda 242 okulda afet farkındalık eğitimleri düzenlendi. Bu çalışmalarla 48 bin 664 kişiye doğrudan ulaşıldı. 33 bin 304 kişinin katılımıyla deprem tahliye tatbikatları gerçekleştirilirken, “Afete Hazır Kadınlar Projesi” kapsamında 12 ilçede 3 bin 122 kadına eğitim verildi.

PLANLI VE KOORDİNELİ AFET YÖNETİMİ

Kocaeli Büyükşehir Belediyesi, Türkiye Afet Müdahale Planı (TAMP) kapsamında hazırladığı planlarla 23 afet grubunu kapsayan güçlü bir yönetim yapısı oluşturdu. Güncellenen planlarla hazırlık seviyesi yüzde 92,5’e ulaştı.” Dirençli Şehir Kocaeli Projesi” kapsamında AFAD, üniversiteler ve ilgili kurumlarla iş birliği içinde 14 eylem planı hazırlandı. İl Afet Risk Azaltma Planı (İRAP) kapsamında 257 eylemin 35’inin koordinasyonu Büyükşehir tarafından yürütülüyor. Ayrıca 132 çadır kent ve 18 konteyner kent alanı belirlenirken, 134 karayolu köprüsü ve 25 yaya köprüsünün deprem risk analizleri gerçekleştirildi.

TEKNOLOJİYLE GÜÇLENEN MÜDAHALE AĞI

Afet haberleşme altyapısını güçlendirmek amacıyla telsiz röle istasyonu sayısı 13’e çıkarıldı ve 200 afet haberleşme noktası planlandı. Kurumlar arası koordinasyonu artırmak için ilgili birimlere telsiz dağıtımı yapıldı. Belediye envanterine 2 arama kurtarma karavanı, 3 insansız hava aracı (İHA) ve 24 afet koordinasyon çadırı kazandırıldı. Personelin teknik kapasitesini artırmak amacıyla arama kurtarma, ilk yardım, KBRN, İHA pilotluğu ve telsiz kullanımı gibi birçok alanda eğitimler düzenlendi.

TATBİKATLARLA PEKİŞEN HAZIRLIK

Afetlere hazırlık kapsamında çok sayıda geniş katılımlı tatbikat gerçekleştirildi. Kocaeli Şehir Hastanesi’nin ilk büyük tatbikatı başarıyla koordine edilirken, Türkiye’de ilk kez “Deniz Yangınlarına Müdahale Tatbikatı” hayata geçirildi.

UMUTLAR YEŞERDİ, BİR ŞEHİR YENİDEN AYAĞA KALKTI

Bugün Kocaeli, 1999’un acısını unutmadan, o acıdan aldığı güçle geleceğe kararlı adımlarla ilerliyor.  Başkan Tahir Büyükakın’ın öncülüğünde Kocaeli Büyükşehir Belediyesi, sadece binaları değil, umutları da yeniden inşa ediyor. Kocaeli artık sadece bir şehir değil; dayanışmanın, direncin ve yeniden ayağa kalkmanın simgesi olarak yoluna devam ediyor.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı