Bir dönemin siyasi hafızası gün yüzüne çıkıyor: “Bir Cumhuriyet Siyasetnamesi"

 VakıfBank Kültür Yayınları (VBKY), Seyhülislamzade Ahmet Muhtar’ın kaleme aldığı “Bir Cumhuriyet Siyasetnamesi” adlı kitabı okurlarla buluşturuyor. Ahmet Muhtar Bey; II. Abdülhamit dönemi şeyhülislamlarından Cemaleddin Efendi’nin oğlu, Şura-yı Devlet üyesi, “Ya Garplılaşırız Ya Mahvoluruz” başlıklı manifestonun yazarı, ediplerin hâmisi, aynı zamanda şiddetli bir İttihat ve Terakki muhalifi. Bu çalışmada 1923 yılında Mustafa Kemal Paşa’ya ve mebuslara hitap ediyor; tehlikelere dikkat çekiyor, iddialı fakat saygılı bir üslupla hayat ve siyaset tecrübelerini aktarıyor, analizler yapıyor ve öneriler sunuyor.

VakıfBank Kültür Yayınları’nın tarih kitaplığı, Seyhülislamzade Ahmet Muhtar’ın kaleme aldığı, Şaban Bıyıklı’nın yayına hazırladığı “Bir Cumhuriyet Siyasetnamesi” ile genişlemeye devam ediyor. II. Abdülhamit dönemi şeyhülislamlarından Cemaleddin Efendi’nin oğlu olan Ahmet Muhtar Bey; Şura-yı Devlet üyeliği yapmış, “Ya Garplılaşırız Ya Mahvoluruz” başlıklı manifestoyu kaleme almış, ediplerin hâmiliğiyle tanınmış, kitap meraklısı ve koleksiyoner kimliğinin yanı sıra güçlü bir İttihat ve Terakki muhalifi olarak öne çıkıyor. Eserde Ahmet Muhtar, 1923 yılında Mustafa Kemal Paşa’ya ve mebuslara seslenerek dönemin tehlikelerine dikkat çekiyor; hayat ve siyaset tecrübelerinden hareketle analizler ve öneriler sunuyor. Cumhuriyet’in kuruluş yıllarına ışık tutan bu çalışma, aynı zamanda dikkat çekici bir siyasetname niteliği taşıyor.

Kitaptan:

“Ve’l-hâsıl Gazi Paşa hazretleri! Allah muîniniz, Resûlullah yardımcınız olsun. Hak azze ve celle sizi yanlış yola sevk etmesin. Doğruluktan ayırmasın. Daima hak ve adalete hürmetten vazgeçirmesin. Halkın hürriyet ve hukukunu tahdid ve tazyike meylettirmesin. Kimsenin masuniyet ve serbestîsine tecavüze yanaştırmasın. Adl ü ihsanından ayırmasın. Zulm ü udvândan uzak tutsun ve böylece size prestijinizden bir zerresini kaybettirmeyerek başladığınız işi hüsn-i ikmâle muvaffak bi’l-hayr buyursun.”

Yazar Hakkında;

 1878 yılında İstanbul’un Fatih semtinde dünyaya geldi. Kevakibi ailesinden, II. Abdülhamid dönemi şeyhülislamlarından Mehmed Cemaleddin Efendi’nin oğludur. Dedesinin annesi tarafından Gelenbevi ailesine mensuptur. İlk öğrenimini Şemsü’l-Maarif ve Numune-i Terakki mekteplerinde gördükten sonra dönemin meşhur âlim ve aydınlarından özel dersler aldı. Amedî-i Divan-ı Hümâyûn’da hulefalık görevi ile devlet hizmetine girdi (1896). Şura-yı Devlet’in Mülkiye Dairesi (1900-1908) ile Maarif ve Nafia Dairesi’nde (1908-1909) üye olarak görev yaptı. II. Meşrutiyet’in ilanından sonra cemiyet ve yazı faaliyetleriyle siyasi hayata katıldı; İttihat ve Terakki’ye muhalefetiyle temayüz etti. Firari olarak bulunduğu Paris’te çeşitli üniversite ve bilim kuruluşlarında dersler takip ederek tahsilini ilerletti; ayrıca edebiyat çevreleriyle temas kurdu. Vatan Müdafilerine – Risale adlı ilk eserini Paris’te yayımladı. Gazete ve mecmualardaki yazılarının yanı sıra Sultan Reşad’a, Mahmud Şevket Paşa’ya ve Mustafa Kemal Paşa’ya “arîza”lar yazdı; çeşitli hatıratlara karşı İntak-ı Hak başlıklı reddiyeler kaleme aldı. 3 Eylül 1943 tarihinde İstanbul’da vefat etti.

KÜNYE

Yayınevi: VBKY

Kitabın adı: Bir Cumhuriyet Siyasetnamesi

Yazar: Seyhülislamzade Ahmet Muhtar

Kategori: Tarih

Hazırlayan: Şaban Bıyıklı

Proje Editörü ve Son Okuma: Ali Adem Yörük

Kitap Editörü: Mahmud Esad Kalıpçı

Sayfa Uygulama: Yümna Sarıkaya

Kapak Görseli: Faruk Özcan

Sayfa Sayısı: 384

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı