Bireysel Hedef Katsayısı Hekimler İçin Ne İfade Ediyor

Bireysel Hedef Katsayısı, hekimlerin mesai içi hizmet puanını ve buna bağlı teşvik ek ödemesini etkileyen, 1 ile 1,4 arasında değişen bir çarpandır.

Toplam maaşa, sabit ödemeye veya taban ödemeye uygulanmaz. Her ek ödeme döneminde yeniden hesaplanır.

Düzenlemeye göre Ağustos 2026 geçiş döneminde katsayı bütün hekimler için 1 kabul edilmektedir. Katsayıların farklılaşması sonraki ek ödeme dönemlerinde başlayacaktır.

Sistemin Özü Nedir?

Ölçülen işlem türleri branşlara göre değişse de sistemin ortak mantığı aynıdır:

Hekimin katsayısı yalnızca kendi yaptığı işlemlerden elde ettiği puana göre belirlenmez. Bu puan, Bakanlığın benzer nitelikte kabul ederek aynı grupta sınıflandırdığı sağlık tesislerinde çalışan aynı branştaki hekimlerin puanlarıyla karşılaştırılır.

Bu nedenle karşılaştırma ölçütü sabit değildir. Hekimin katsayısı, karşılaştırıldığı gruptaki diğer hekimlerin ne kadar puan ürettiğine göre de değişir.

Daha fazla işlem yapmak veya daha fazla puan üretmek, katsayının mutlaka artacağı anlamına gelmez.

Hekimleri Hangi Riskler Bekliyor?

Bakanlık “Nitelikli Hizmet” Diyor, İyi Hekimlik İşlem Puanına Sığmıyor

Bakanlık, uygulamanın hastaların nitelikli hizmetlere ulaşmasını sağlamayı amaçladığını belirtiyor. Ancak iyi hekimliğin bütün unsurları işlem sayısı ve puanıyla ölçülemez.

Karmaşık bir hastaya ayrıntılı değerlendirme, danışmanlık ve ekip görüşmesi için uzun süre ayıran hekim, aynı sürede daha fazla işlem puanı üreten meslektaşından daha düşük katsayı alabilir.

Oysa daha çok işlem, her zaman daha iyi sağlık hizmeti demek değildir.

Hekim, Tıbben Doğru Olan ile Gelir Kaygısı Arasında Bırakılabilir

Tıbben doğru karar hastayı izlemek, bilgilendirmek veya gereksiz bir girişimden kaçınmaktır. Hekimlik yalnızca işlem yapmaktan ibaret değildir.

İşlem sayısı ve puanının teşvik ek ödemesine bağlanması, hekim üzerinde daha fazla tetkik veya girişim yapma baskısı oluşturacaktır.

Tıbbi kararı belirleyen hastanın gereksinimi olmalıdır, puan hedefi değil.

Kurumun Eksikliği Hekimin Gelirine Yansıyabilir

Cihaz arızası, ameliyathane yoğunluğu, malzeme, personel veya yatak eksikliği hekimin işlem yapmasını engelleyebilir.

Bu durumlar için muafiyet öngörülse de muafiyet kendiliğinden uygulanmaz. Başhekimin tespit ve kararına bağlıdır ve yalnızca ilgili dönem için geçerlidir.

Sağlık kurumunun eksikliğinin bedeli hekimlere ödetilmemelidir.

Ekip Arkadaşlarını Rakibe Dönüştürebilecek Bir Sistem

Sağlık hizmeti hekimler, hemşireler, teknisyenler ve tüm sağlık çalışanlarının ortak emeğiyle yürütülür.

Hekimlerin puanlarının birbirine göre değerlendirilmesi vaka, cihaz, ameliyathane ve işlem paylaşımında rekabete yol açabilir.

Konsültasyon, olgu tartışması, asistan eğitimi ve meslektaşa yardım gibi ortak emeğin geri planda kalması riski vardır.

Eğitim ve Bilimsel Emek Bireysel Hedef Katsayısında Yer Almıyor

Bireysel Hedef Katsayısı asistan eğitimi, bilimsel araştırma, yayın, deneyim aktarımı ve benzeri akademik görevleri değil, hekim bazındaki tıbbi işlem sayı ve puanlarını esas almaktadır.

Bazı eğitim ve bilimsel faaliyetler için ek ödeme sisteminde ayrı ve koşula bağlı destek puanları bulunsa da bunlar Bireysel Hedef Katsayısı’nın hesaplanmasında dikkate alınmamaktadır. Bu durum, eğitim ve bilimsel emeğin işlem üretme baskısı karşısında ikinci plana itilmesi riskini doğurmaktadır.

Aylık Gelir Daha Da Belirsizleşecek

Katsayı her ek ödeme döneminde yeniden hesaplanır. Hekimin alacağı teşvik ek ödemesi yalnızca kendi çalışmasına değil, diğer hekimlerin puanlarına ve dağıtılacak teşvik kaynağına da bağlıdır.

Bu nedenle aynı emek için alınan teşvik tutarı dönemden döneme değişecektir.

“Katsayı 1’in Altına Düşmüyor, Öyleyse Kayıp Yok” Denebilir mi?

Hayır, denemez.

Dağıtılacak teşvik kaynağı sabit kalırsa bazı hekimlerin katsayısının yükselmesi, katsayısı 1’de kalan hekimlerin havuzdaki payını azaltabilir.

Basit bir örnekle açıklayalım:

İki hekimin Bireysel Hedef Katsayısı uygulanmadan önceki puanları eşit, dağıtılacak teşvik kaynağı 100 birim ve diğer bütün unsurlar aynı olsun.

Katsayılar 1 ve 1 olduğunda her hekim 50 birim alır.

Katsayılar 1,4 ve 1 olduğunda paylar yaklaşık 58 ve 42 birim olur.

İkinci hekimin katsayısı 1’in altına düşmemiştir. Buna rağmen payı 50 birimden yaklaşık 42 birime düşmüş, yaklaşık yüzde 17 azalmıştır.

Bu, yalnızca paylaşım mantığını göstermek için basitleştirilmiş bir örnektir. Gerçek hesapta başka katsayılar ve tavanlar da bulunmaktadır.

Aynı nedenle 1,4 katsayısı da ödemede doğrudan yüzde 40 artış güvencesi vermez. Toplam kaynak artmamış, yalnızca paylaşım değişmiştir.

İyi Hekimlik Puana Sığmaz

Hekimin başarısı yalnızca işlem sayısıyla ölçülemez.

İyi hekimlik;

doğru endikasyon koyma,
hastaya yeterli zaman ayırma,
gereksiz işlemden kaçınma,
bilimsel ve etik karar verme,
hasta güvenliğini gözetme,
ekip dayanışması içinde çalışma

demektir.

TTB’nin Talebi Nettir

Bireysel Hedef Katsayısı uygulamasından vazgeçilmelidir.
Ücretlendirme sistemi açık, denetlenebilir ve sağlık emek-meslek örgütlerinin katılımıyla hazırlanmalıdır.
Hekimlerin geliri değişken ve öngörülemez teşviklere değil; izin ve hastalık dönemlerinde kesilmeyen, emekliliğe yansıyan, tek kalem ve güvenceli temel ücrete dayanmalıdır.
Klinik bağımsızlık, ekip dayanışması ve nitelikli sağlık hizmeti korunmalıdır.

Rekabet değil, ekip dayanışması!
Belirsiz teşvik değil, güvenceli temel ücret!