Yanlıştan dönülmezse 108 bin dönümde 4 milyon badem ağacı sökülebilir - Videolu Haber

ADIYAMAN (PERRE) - Şeriban ÖZÇAKMAK - Adıyaman'da tütün ekimine getirilen kısıtlamalar sonrası devlet teşvikleriyle üretimi yaygınlaştırılan badem, son yıllarda yaşanan ekonomik gelişmeler ve tarım politikalarındaki deği...

Reklam Alanı

GİRİŞ: 27 Ekim 2025 - 13:50

Yanlıştan dönülmezse 108 bin dönümde 4 milyon badem ağacı sökülebilir - Videolu Haber

Fotoğraf : PERRE

Reklam Alanı x Haber Detay

ABONE OL

Haber Detay x Reklam Alanı

Badem üretiminde Türkiye'nin önemli merkezlerinden Adıyaman'da üreticiler, ABD menşeli bademe uygulanan sıfır gümrük vergisi, don zararı tespitleri ve alım politikalarındaki belirsizlik nedeniyle ağaçlarını sökmeye başladı.

Tarım kentinde büyüyen kriz

Adıyaman, uzun yıllardır Türkiye'nin en önemli badem üretim merkezlerinden biri olarak öne çıkıyor. Kentte özellikle tütün üretimine getirilen sınırlamalar sonrası çiftçilere ikame ürün olarak badem önerilmiş, bu kapsamda binlerce dönüm arazide üretim yapılmaya başlanmıştı. Tarım Bakanlığı'nın sağladığı teşvikler ve destek programlarıyla badem, Adıyaman ekonomisinde stratejik bir ürün haline gelmişti.

Ancak son dönemde yaşanan gelişmeler, üreticileri üretimden çekilme noktasına getirdi. ABD'den ithal edilen bademe uygulanan sıfır gümrük vergisi, TARSİM'in don zararına ilişkin yaptığı değerlendirmeler ve kamu alım politikalarındaki belirsizlik üreticilerde büyük bir endişe yaratıyor.

İlk etapta 20 ila 30 bin dönüm bademlik alanın söküldüğü belirtilirken, bu rakamın 108 bin dönüme ulaşabileceği ifade ediliyor. Bu da yaklaşık 4 milyon ağacın yok olması anlamına geliyor.

"Bu ses onlarca yıllık emeğin bitişidir"

Badem üreticisi Emre Vural, 2015 yılında diktiği ağaçları sökmek zorunda kaldığını belirterek yaşadığı süreci şöyle aktardı:

"Bir ağacın ürüne yatması beş yıl, tam verim vermesi on yıl sürüyor. Yıllar süren emeğimiz birkaç dakikada testereyle yok oluyor. ABD bademine sıfır gümrük vergisi uygulandı. Don afetinde TARSİM sıfır zarar dedi, TMO alım yapmadı. Kooperatifler üreticiyi yalnız bıraktı. Bu koşullarda üretici ayakta kalamaz. Eğer bu sese kulak verilmezse Adıyaman badem diyarı olmaktan çıkar."

İthal badem iç piyasayı değiştirdi

2017 yılında badem ithalatına uygulanan gümrük vergisinin yüzde 43,2'den yüzde 15'e, 2021 yılında ise yüzde 2'ye düşürülmesi üreticiyi rekabet edemez hale getirdi. Üstelik bu indirimlerin hasat dönemlerine denk getirilmesi, üreticilerin gelir beklentisini doğrudan etkiledi.

Üretici Mehmet Sena Yıldırım, gümrük vergisi indiriminin üretim üzerindeki etkilerini şöyle anlattı:

"2017'de başlayan süreç 2021'de kritik bir noktaya geldi. Hasada kısa bir süre kala vergi indirildi. Bu durum hem fiyatları düşürdü hem de piyasayı ithal ürüne bağımlı hale getirdi. Üreticiler yıllardır emek verdiği ağaçlarını sökmek zorunda kalıyor. Şu an 20 ila 30 bin dönüm alan sökülmüş durumda, bu sayı hızla artıyor."

Don zararı tartışması

2024 yılı başında bölgede yaşanan don olayının ardından üreticiler, ciddi oranda ürün kaybı yaşadıklarını belirtti. Ancak üreticiler, TARSİM'in bu zararı "sıfır zayiat" olarak değerlendirmesini eleştiriyor. Çiftçiler, sahada yapılan incelemelerin yetersiz olduğunu ve kararların masa başında alındığını savunuyor.

TARSİM'in zarar tespitlerinin yetersizliği nedeniyle üreticiler, sigorta desteğinden yararlanamadıklarını ve borç yükü altında kaldıklarını ifade ediyor.

Adıyaman'ın tarımsal yapısı açısından stratejik bir ürün

Badem üretimi, Adıyaman'da uzun yıllardır hem kırsal istihdam hem de ekonomik hareketlilik açısından önemli bir yer tutuyor. Tütün üretiminin sınırlandırılmasının ardından binlerce çiftçi, devletin teşvikleriyle badem üretimine yönlendirildi. Bu durum, kentin tarımsal üretim desenini de değiştirdi.

Bugün ise üreticiler, söktükleri bademliklerin yerine ne ekeceklerini bilemiyor. Bazı üreticiler arpa gibi alternatif ürünlere yönelmeyi düşünürken, bu ürünlerin ekonomik karşılığının yetersiz olacağı belirtiliyor.

Üreticilerin talepleri

Bölgedeki üreticiler, mevcut tablonun değişebilmesi için bir dizi talepte bulunuyor:

ABD'den ithal edilen bademe uygulanan sıfır gümrük vergisinin kaldırılması,

TARSİM'in gerçek zarar tespitleri yapması ve üreticiye ödeme yapılması,

TMO'nun acil alım garantisi açıklaması ve taban fiyat belirlemesi,

Girdi maliyetlerinin sübvanse edilmesi ve üreticinin korunması.

Üreticiler, bu adımların atılmaması halinde Adıyaman'ın önemli bir tarımsal üretim alanı olma özelliğini kaybedeceğini ifade ediyor.

"Bu sadece bir ürün değil, bir üretim modeli meselesi"

Üretici Mehmet Sena Yıldırım, son olarak şunları söyledi:

"Bu sadece badem meselesi değil, bir üretim modeli meselesi. Adıyaman, yıllardır bademle ayakta kaldı. Eğer bu politika değişmezse üretici üretimden çekilir, köyler boşalır. Bu durum hem tarımsal üretimi hem de kentin sosyoekonomik yapısını etkileyecek."

Kaynak : PERRE

Haber Kaynağı : PERRE

ADIYAMAN (PERRE) - Şeriban ÖZÇAKMAK - Adıyaman'da tütün ekimine getirilen kısıtlamalar sonrası devlet teşvikleriyle üretimi yaygınlaştırılan badem, son yıllarda yaşanan ekonomik gelişmeler ve tarım politikalarındaki deği...

Bu haber toplamda 94 kez okunmuştur.

Haber Detay x Reklam Alanı

Gündem Yerel Haberler Adıyaman

İzmir’den Adıyaman’a dayanışma eli: Gezici Bilim Otobüsü öğrencilerle buluştu - Videolu Haber

Adıyaman’da '04.17 Belgesel Atölyesi' gençlerle yeni döneme başladı

Psikolojik Danışman Taha Akdağ’dan Öfke Kontrolüne Dikkat! - Videolu Haber

Adıyaman’da Alet, Ekipman ve Makine Dağıtım Töreni düzenlenecek

‘Tükettiğimiz Dünya: Documentarist Ekoloji Buluşmaları’ için Adıyaman’da etkinlikler başlıyor

Erkan Çimenden’den ‘Milli İrade İmza Kampanyas’ına davet

Haber Detay x Reklam Alanı

Yorum Ekle

E-posta adresiniz yayınlanmayacaktır. Zorunlu alanlar * ile işaretlenmiştir

Yorumunuz

Adınız Soyadınız

Haber Detay x Reklam Alanı

O AV P

1	Galatasaray	30	69	71
2	Fenerbahçe	30	68	67
3	Trabzonspor	30	57	65
4	Beşiktaş	30	54	55
5	Başakşehir	30	48	48
6	Göztepe	30	37	48
7	Samsunspor	30	36	42
8	Rizespor	30	41	37
Tamamını Göster
15	Gençlerbirliği	30	29	25
16	Eyüpspor	30	22	25
17	Kayserispor	29	21	23
18	Karagümrük	30	27	20

O AV P

1	Erzurumspor	36	80	79
2	Esenler Erokspor	36	80	73
3	Amed Sportif	36	77	72
4	Arca Çorum FK	36	58	67
5	Bodrum FK	36	70	63
6	Pendikspor	36	55	59
7	Bandırmaspor	36	45	56
8	Keçiörengücü	36	67	54
Tamamını Göster
17	Serik Belediyespor	36	39	36
18	Sakaryaspor	36	45	34
19	Hatayspor	36	28	11
20	A.Demirspor	36	20	-54

O AV P

1	Arsenal	33	63	70
2	M.City	32	65	67
3	M. United	33	58	58
4	Aston Villa	33	47	58
5	Liverpool	33	54	55
6	Chelsea	33	53	48
7	Brentford	33	48	48
8	Bournemouth	33	50	48
Tamamını Göster
17	West Ham United	32	40	32
18	Tottenham	33	42	31
19	Burnley	33	34	20
20	Wolves	33	24	17

O AV P

1	Bayern Munih	30	109	79
2	B. Dortmund	30	61	64
3	RB Leipzig	30	59	59
4	VfB Stuttgart	30	62	56
5	Hoffenheim	30	59	54
6	Leverkusen	30	60	52
7	Freiburg	30	44	43
8	E. Frankfurt	30	55	42
Tamamını Göster
15	Werder Bremen	30	35	31
16	St. Pauli	30	26	26
17	Wolfsburg	30	41	24
18	FC Heidenheim	30	33	19

O AV P

1	Barcelona	31	84	79
2	Real Madrid	31	65	70
3	Villarreal	31	56	61
4	Atletico Madrid	31	51	57
5	Real Betis	31	45	46
6	Celta Vigo	31	44	44
7	Real Sociedad	31	49	42
8	Getafe	31	27	41
Tamamını Göster
17	Alaves	31	35	33
18	Elche	31	39	32
19	Levante	31	35	29
20	Real Oviedo	31	24	27

O AV P

1	Inter	33	78	78
2	AC Milan	33	48	66
3	SSC Napoli	33	48	66
4	Juventus	33	57	63
5	Como	33	57	58
6	Roma	33	46	58
7	Atalanta	33	45	54
8	Bologna	33	42	48
Tamamını Göster
17	Cremonese	33	26	28
18	Lecce	32	21	27
19	Verona	33	23	18
20	Pisa	33	24	18

O AV P

1	PSG	28	62	63
2	Lens	29	57	62
3	Lyon	30	45	54
4	Lille	30	49	54
5	Rennes	30	52	53
6	Marsilya	30	58	52
7	AS Monaco	30	52	50
8	Strasbourg	29	46	43
Tamamını Göster
15	Nice	30	34	29
16	Auxerre	30	25	25
17	Nantes	29	25	20
18	Metz	30	27	15

O AV P

1	PSV Eindhoven	30	84	74
2	Feyenoord	30	62	55
3	NEC Nijmegen	30	72	54
4	FC Twente	30	51	53
5	Ajax	30	57	51
6	Alkmaar	30	52	48
7	FC Utrecht	30	49	44
8	SC Heerenveen	30	53	44
Tamamını Göster
15	Excelsior	30	31	28
16	Telstar	30	39	27
17	NAC Breda	30	30	25
18	Heracles	30	34	19