Finansal Uyuşmazlıklara “Helalleşme (Uzlaştırma) Endeksi" Önerisi!

Üsküdar Üniversitesi tarafından merhum Prof.

Reklam Alanı

GİRİŞ: 24 Aralık 2025 - 11:05

Finansal Uyuşmazlıklara “Helalleşme (Uzlaştırma) Endeksi" Önerisi!

Fotoğraf : BEYAZ

Reklam Alanı x Haber Detay

Haber Detay x Reklam Alanı

Üsküdar Üniversitesi tarafından merhum Prof. Dr. Ersin Nazif Gürdoğan anısına “İsraftan Verimliliğe” temasıyla düzenlenen sempozyumda gerçekleştirilen sunumda, finansal uyuşmazlıkların yalnızca bireysel değil, aynı zamanda toplumsal ölçekte ciddi bir kaynak israfına yol açtığı vurgulandı.

Üsküdar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi, Türkiye İsrafı Önleme Vakfı (TİSVA), İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi ve İskenderun Teknik Üniversitesi gibi önemli paydaşların desteklediği ve NP Sağlık Yerleşkesi (Ümraniye) İbni Sina Oditoryumu’nda gerçekleştirilen etkinlikte, “Finansal Anlaşmazlıkların Çözümünde Uzlaştırma Endeksi: İsraftan Verimliliğe Yenilikçi Bir Yaklaşım” başlıklı sunum gerçekleştirildi.

İskenderun Teknik Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mehmet Duruel, Prof. Dr. Nazif Çalış ve Ekonomi ve Finans ABD Öğr. Gör. Durmuş Baysal’ın yürüttüğü “Finansal Anlaşmazlıkların Çözümünde Uzlaştırma Endeksi” çalışması kapsamında şu ifadelere yer verildi:

İsraf sadece harcama değil, disiplinden uzaklaşmaktır…

İsraf kavramının yalnızca gereğinden fazla harcama olarak değil; meşru, makul ve ölçülü davranış sınırlarının dışına çıkılması ve disiplinli kaynak kullanımından uzaklaşılması olarak ele alınması gerektiği ifade edildi. Bu bağlamda, modern toplumlarda fizikî ve beşerî kaynakların verimsiz kullanımının toplumsal refahı azaltan önemli maliyetler doğurduğu dile getirildi.

Borçlu ve alacaklı arasındaki uyuşmazlıkların, dava süreçleri, icra masrafları ve bilirkişi giderleri gibi doğrudan maliyetlerin yanı sıra; itibar kaybı, ticari faaliyetlerde aksama ve sosyal gerilimler gibi dolaylı maliyetler de ürettiği belirtilerek, bu tür uyuşmazlıkların hızlı ve adil biçimde çözümlenmesinin kamu kaynaklarının daha verimli alanlara yönlendirilmesine katkı sağlayacağı ifade edildi.

Sunumda ayrıca, Anadolu’nun kadim helalleşme kültürünün finansal bir göstergeye dönüştürülmesi önerisi detaylandırılarak, oluşturulacak Helalleşme (Uzlaştırma) Endeksi’nin tarafların parasal değerlerin zaman içindeki reel değişimini daha hakkaniyetli biçimde değerlendirebilmesine imkân tanıyacağı belirtildi.

Endeksin sadece enflasyona değil, çok yönlü bir portföye dayanması gerekiyor…

Endeksin yalnızca enflasyon göstergesine değil; altın fiyatları, reel efektif döviz kuru, deflatör, TÜFE, asgari ücret, konut fiyat endeksi ve Brent Petrol fiyatı gibi çok boyutlu göstergelerden oluşan bir portföye dayanması gerektiği ifade edildi. Bu yaklaşımın, gecikme bedellerinin yetersiz kaldığı durumlarda daha adil ve hakkaniyete dayalı bir alternatif sunduğu vurgulandı.

Anadolu’nun kadim "helalleşme" kültüründen uzlaştırmaya…

Anadolu’nun kadim “helalleşme” kültürünün bir finansal göstergeye dönüştürülmesi önerisi kapsamında, literatüre kazandırılması hedeflenen “Reconciliation Index (Helalleşme (Uzlaştırma) Endeksi)” kavramı detaylandırıldı. Bu çerçevede, kadim kültür ve medeniyetimizde helalleşme kültürü olarak ifade edilen uzlaşı temelli yaklaşımın, günümüz literatüründe Helalleşme (Uzlaştırma) Endeksi biçiminde kavramsallaştırılabileceği vurgulandı. Böyle bir endeksin oluşturulmasının, tarafların uyuşmazlığa konu parasal değerlerin zaman içindeki reel değişimini daha adil ve hakkaniyetli biçimde değerlendirebilmesine imkân tanıyacağı ifade edildi.

AYM kararı ve endeks…

Sunumda hukuki gelişmelere de atıfta bulunularak, Anayasa Mahkemesi’nin (AYM) 8 Temmuz 2025 tarihli kararına dikkat çekildi ve önerilen endeks yaklaşımının mevcut yasal ihtiyaçla örtüştüğü ifade edildi. Bu kapsamda, Anayasa Mahkemesi’nin yüksek enflasyonun alacakların reel değerini aşındırdığını tespit ettiği ve Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin alacakların reel değerini koruyacak bir yasal düzenlemeyi altı ay içinde hayata geçirmesine hükmettiği hatırlatıldı. Uzlaştırma Endeksi yaklaşımının hem ekonomik gerçekliği yansıtan hem de toplumsal adalet algısını güçlendiren yenilikçi bir çözüm alternatifi olarak bu arayışlara önemli katkı sunabileceği vurgulandı.

Arabuluculuk ile Entegre Model

Önerilen modelin mevcut arabuluculuk sistemiyle entegre edilmesinin verimliliği artıracağı ifade edilerek, arabuluculuk sürecinin helalleşme kültürünün kurumsallaşmış bir biçimi olduğu vurgulandı. Bu çerçevede geliştirilecek Uzlaştırma Endeksi’nin, arabuluculuk sürecine teknik ve nesnel bir altyapı sunacağı belirtildi. Söz konusu şeffaf mekanizmanın, adalet algısını güçlendireceği; şiddet, aile içi huzursuzluklar ve toplumsal güven kaybı gibi sosyal risklerin azaltılmasına katkı sağlayacağı ifade edildi.

Uzlaştırma (Helalleşme) Endeksi, arabuluculuk sürecine teknik ve nesnel bir altyapı sunacak

Kadim kültür ve medeniyetimizde “helalleşme kültürü” olarak ifade edilen uzlaşı temelli yaklaşımın, günümüz literatüründe hem Helalleşme (Uzlaştırma Endeksi) hem de modern arabuluculuk pratikleriyle ortak bir zeminde buluştuğu vurgulanarak değerlendirmeler şu ifadelerle tamamlandı:

“Arabuluculuk, tarafların karşılıklı rıza ve iyi niyet çerçevesinde çözüme ulaşmasını hedefleyen bir süreç olarak, helalleşme kültürünün kurumsallaşmış ve hukuki çerçeveye oturtulmuş biçimi niteliğinde değerlendirilebilir. Bu bağlamda geliştirilecek bir Helalleşme (Uzlaştırma) Endeksi, arabuluculuk sürecine teknik ve nesnel bir altyapı sunarak, uyuşmazlığa konu parasal değerlerin zaman içindeki reel değişiminin daha şeffaf ve adil biçimde değerlendirilmesine imkân sağlayabilir. Böylece hem geleneksel helalleşme anlayışı hem de modern arabuluculuk uygulamaları, ölçülebilir ve karşılaştırılabilir bir çerçevede bütünleştirilmiş olacaktır. Nitekim arabuluculuk kurumu, finansal uyuşmazlıkların çözümünde hem ekonomik hem de toplumsal açıdan israfı azaltan, verimliliği ise artıran önemli bir mekanizma olarak öne çıkmaktadır. Uzlaştırma Endeksi yaklaşımı hem ekonomik hem de toplumsal düzeyde uzlaşı kültürünün güçlendirilmesine hizmet ederken, verimlilik ilkesi ile geleneksel uzlaşı anlayışı arasında doğrudan bir köprü kurmaktadır. Son olarak, Uzlaştırma (Helalleşme) Endeksi’nin mevcut arabuluculuk sistemiyle entegre edilmesinin; adalet algısını güçlendireceği, toplumsal güveni artıracağı ve finansal uyuşmazlıklardan kaynaklanan ekonomik ve sosyal israfı azaltacağı değerlendirildi.

Söz konusu yaklaşımın pratiğe aktarılmış hâli ise https://www.helallesmeendeksi.com adresi üzerinden erişime açılarak, ilgililerin konuya ilişkin uygulamalı bilgi edinmesine imkân sunuyor.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Haber Kaynağı : BEYAZ

Bu haber toplamda 100 kez okunmuştur.

Haber Detay x Reklam Alanı

Gündem

Başkan Topuz Özel Bireylerle Milas Belediyesi Tarafından Düzenlenen Kahvaltıda Buluştu

Germencik Ağız Ve Diş Sağlığı Polikliniği Hizmete Başladı

Kahta Bostanlı Köyü Ortaokulu’ndan bilim ve sporda başarı

Döngüsel Ekonomi Kadının Güçlenmesiyle Buluşuyor

Adıyaman Büyük Aile Platformu'ndan ‘Temiz Ekran Hareketi’ çağrısı - Videolu Haber

Selçuklu Belediyespor Kulübü Takım Sporlarında İlk Kez Avrupa'da Mücadele Edecek

Haber Detay x Reklam Alanı

Yorum Ekle

E-posta adresiniz yayınlanmayacaktır. Zorunlu alanlar * ile işaretlenmiştir

Yorumunuz

Adınız Soyadınız

Haber Detay x Reklam Alanı

O AV P

1	Galatasaray	33	77	77
2	Fenerbahçe	33	74	73
3	Trabzonspor	33	61	69
4	Beşiktaş	33	57	59
5	Göztepe	33	42	55
6	Başakşehir	33	56	54
7	Samsunspor	33	43	48
8	Rizespor	33	44	40
Tamamını Göster
15	Gençlerbirliği	33	33	31
16	Antalyaspor	33	32	29
17	Kayserispor	33	25	27
18	Karagümrük	33	29	27

O AV P

1	Erzurumspor	38	82	81
2	Amed Sportif	38	81	74
3	Esenler Erokspor	38	81	74
4	Arca Çorum FK	38	63	71
5	Bodrum FK	38	71	64
6	Pendikspor	38	58	63
7	Keçiörengücü	38	73	60
8	Bandırmaspor	38	47	60
Tamamını Göster
17	Serik Belediyespor	38	44	39
18	Sakaryaspor	38	45	34
19	Hatayspor	38	33	14
20	A.Demirspor	38	22	-54

O AV P

1	Arsenal	36	68	79
2	M.City	36	75	77
3	M. United	36	63	65
4	Liverpool	36	60	59
5	Aston Villa	36	50	59
6	Bournemouth	36	56	55
7	Brighton	36	52	53
8	Brentford	36	52	51
Tamamını Göster
17	Tottenham	36	46	38
18	West Ham United	36	42	36
19	Burnley	36	37	21
20	Wolves	36	25	18

O AV P

1	Bayern Munih	33	117	86
2	B. Dortmund	33	68	70
3	RB Leipzig	33	65	65
4	VfB Stuttgart	33	69	61
5	Hoffenheim	33	65	61
6	Leverkusen	33	67	58
7	Freiburg	33	47	44
8	E. Frankfurt	33	59	43
Tamamını Göster
15	Werder Bremen	33	37	32
16	Wolfsburg	33	42	26
17	FC Heidenheim	33	41	26
18	St. Pauli	33	28	26

O AV P

1	Barcelona	36	91	91
2	Real Madrid	36	72	80
3	Villarreal	36	67	69
4	Atletico Madrid	36	60	66
5	Real Betis	36	56	57
6	Celta Vigo	36	51	50
7	Getafe	36	31	48
8	Real Sociedad	36	55	45
Tamamını Göster
17	Elche	36	47	39
18	Mallorca	36	44	39
19	Levante	36	44	39
20	Real Oviedo	36	26	29

O AV P

1	Inter	36	85	85
2	SSC Napoli	36	54	70
3	Juventus	36	59	68
4	AC Milan	36	50	67
5	Roma	36	55	67
6	Como	36	60	65
7	Atalanta	36	50	58
8	Bologna	36	45	52
Tamamını Göster
17	Lecce	36	24	32
18	Cremonese	36	30	31
19	Verona	36	24	20
20	Pisa	36	25	18

O AV P

1	PSG	33	73	76
2	Lens	33	62	67
3	Lille	33	52	61
4	Lyon	33	53	60
5	Rennes	33	58	59
6	Marsilya	33	60	56
7	AS Monaco	33	56	54
8	Strasbourg	33	53	50
Tamamını Göster
15	Auxerre	33	32	31
16	Nice	33	37	31
17	Nantes	33	29	23
18	Metz	33	32	16

O AV P

1	PSV Eindhoven	33	96	81
2	Feyenoord	33	68	62
3	FC Twente	33	58	58
4	NEC Nijmegen	33	75	56
5	Ajax	33	62	55
6	Alkmaar	33	55	51
7	FC Utrecht	33	53	50
8	SC Heerenveen	33	57	50
Tamamını Göster
15	Telstar	33	47	34
16	FC Volendam	33	34	32
17	NAC Breda	33	32	28
18	Heracles	33	34	19

Finansal Uyuşmazlıklara “Helalleşme (Uzlaştırma) Endeksi" Önerisi!

Yorum Ekle

Bültenimize Abone Olun