Zaman, entropi ve nedensellik üzerine yeni yaklaşımlar: “Nedenselliğin Zamansal Asimetrisi"

VakıfBank Kültür Yayınları (VBKY), Alison Fernandes’in kaleme aldığı “Nedenselliğin Zamansal Asimetrisi” adlı eseri okurlarla buluşturuyor.

Reklam Alanı

GİRİŞ: 10 Mart 2026 - 11:11

Zaman, entropi ve nedensellik üzerine yeni yaklaşımlar: “Nedenselliğin Zamansal Asimetrisi"

Fotoğraf : BEYAZ

Reklam Alanı x Haber Detay

ABONE OL

Haber Detay x Reklam Alanı

VakıfBank Kültür Yayınları (VBKY), Alison Fernandes’in kaleme aldığı “Nedenselliğin Zamansal Asimetrisi” adlı eseri okurlarla buluşturuyor. Bu çalışma sebep-sonuç ilişkisinde görülen zamansal asimetriyi açıklamaya yönelik deney ve gözleme dayalı girişimleri inceliyor.

VakıfBank Kültür Yayınları (VBKY) bilim kitaplığı, Alison Fernandes’in kaleme aldığı, Mustafa Bayrak’ın Türkçeye çevirdiği “Nedenselliğin Zamansal Asimetrisi” adlı eserle genişlemeye devam ediyor. Gündelik deneyimimizde sebeplerin her zaman sonuçlardan önce geldiğini düşünürüz. Peki bu durum nasıl açıklanabilir? Nedensellikteki bu zamansal asimetri, ne doğa yasalarının zaman açısından ne simetrik yapısından ne de zamanın kendisinde var olduğu varsayılan bir asimetriden kaynaklanıyor. Bu titiz çalışma, sebep-sonuç ilişkisinde gözlemlenen zamansal asimetriyi açıklamaya yönelik güncel ampirik yaklaşımları ele alıyor. İstatistiksel mekanik, faillik ve çatallanma asimetrisi gibi farklı açıklama modellerini inceleyen kitap, bu yaklaşımların her birinin önemli katkılar sunduğunu; ancak tek başlarına henüz tam bir açıklama sağlamadıklarını ortaya koyuyor. Görünen o ki, nedenselliğin zamansal asimetrisini anlamak, bu üç yaklaşımın birlikte değerlendirilmesini gerektiriyor.

Bilim felsefesi açısından kitap, bilimin nasıl işlediğine dair kavrayışımızı derinleştirirken farklı bilimsel teoriler arasında bağ kurmaya da yardımcı oluyor. Zamansal asimetrilerin birbirleriyle nasıl ilişkili olduğunu ve nihayetinde evrenin entropik özelliklerine nasıl dayandığını göstererek bütüncül bir çerçeve sunuyor. Kitap boyunca fizik yasaları ve faillik kavramı üzerinden şu temel sorulara yanıt aranıyor: Neden nedenler sonuçlardan önce gelir? Neden geçmişi “tam” olarak görebilirken geleceğe aynı kesinlikle bakamayız? “Nedenselliğin Zamansal Asimetrisi”, bu sorulara disiplinlerarası bir perspektifle yaklaşarak okuru zaman, nedensellik ve bilim üzerine yeniden düşünmeye davet ediyor.

Kitaptan:

“Nedenler her zaman sonuçlarından önce geliyor gibi görünür. Bu asimetriyi nasıl açıklayabiliriz? Nedenselliğin zamansal asimetrisi doğa kanunlarındaki bir zamansal asimetriden kaynaklanmaz; kanunlar genel itibariyle zamansal olarak simetriktir. Bu asimetri, zamanın kendisindeki bir asimetriden de kaynaklanmıyor gibi durmaktadır. Bu kitapta, nedenselliğin zamansal asimetrisini açıklamaya yönelik son dönemdeki deneysel girişimleri inceleyeceğiz: İstatistiksel mekanik açıklamaları, faillik açıklamaları ve çatal asimetrisi açıklamaları. Bu yaklaşımların hiçbiri tamamlanmış değildir ve nedenselliğin zamansal asimetrisinin eksiksiz bir açıklaması kuvvetle muhtemel bu üç programın da katkısını gerektirecektir.”

Yazar Hakkında;

Dublin Üniversitesi (Trinity College Dublin) Felsefe Bölümünde öğretim üyesi olarak görev yapmaktadır. Columbia Üniversitesinde A Deliberative Account of Causation (Sebep-Sonuç İlişkisine Dair Düşünsel Bir Açıklama) başlıklı teziyle felsefe doktoru ünvanını almıştır. 2017-2018 yıllarında, Christoph Hoerl ve Teresa McCormack’ın liderliğindeki disiplinlerarası AHRC projesi “Time: Between Metaphysics and Psychology” (Zaman: Metafizik ve Psikoloji Arasında) kapsamında, Warwick Üniversitesinde doktora sonrası araştırmacı olarak görev almıştır. Ayrıca 2016-2017 yıllarında Pittsburgh Üniversitesi Bilim Felsefesi Merkezi’nde doktora sonrası araştırma görevlisi olarak çalışmıştır. Metafizik ve bilim felsefesi alanlarında çalışmakta olup, zamansal asimetriler, fiziğin temelleri ve faillik üzerine odaklanan Fernandes şu anda Daniel Deasy ile birlikte İrlanda Zaman Felsefesi Derneğinin eş direktörlüğünü yürütmektedir.

KÜNYE

Yayınevi: VBKY

Kategori: Bilim

Yazan: Alison Fernandes

Kitabın adı: Nedenselliğin Zamansal Asimetrisi

Sayfa Uygulama: Yümna Sarıkaya

Kapak: Faruk Özcan

Son Okuma: Fazilet Alçık

Türkçesi: Mustafa Bayrak

Sayfa sayısı: 144

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Haber Kaynağı : BEYAZ

Bu haber toplamda 18 kez okunmuştur.

Haber Detay x Reklam Alanı

O AV P

1	Galatasaray	30	69	71
2	Fenerbahçe	30	68	67
3	Trabzonspor	30	57	65
4	Beşiktaş	30	54	55
5	Başakşehir	30	48	48
6	Göztepe	30	37	48
7	Samsunspor	30	36	42
8	Rizespor	30	41	37
Tamamını Göster
15	Gençlerbirliği	30	29	25
16	Eyüpspor	30	22	25
17	Kayserispor	30	21	23
18	Karagümrük	30	27	20

O AV P

1	Erzurumspor	36	80	79
2	Esenler Erokspor	36	80	73
3	Amed Sportif	36	77	72
4	Arca Çorum FK	36	58	67
5	Bodrum FK	36	70	63
6	Pendikspor	36	55	59
7	Bandırmaspor	36	45	56
8	Keçiörengücü	36	67	54
Tamamını Göster
17	Serik Belediyespor	36	39	36
18	Sakaryaspor	36	45	34
19	Hatayspor	36	28	11
20	A.Demirspor	36	20	-54

O AV P

1	Arsenal	33	63	70
2	M.City	32	65	67
3	M. United	33	58	58
4	Aston Villa	33	47	58
5	Liverpool	33	54	55
6	Brighton	34	46	50
7	Chelsea	34	53	48
8	Brentford	33	48	48
Tamamını Göster
17	West Ham United	33	40	33
18	Tottenham	33	42	31
19	Burnley	33	34	20
20	Wolves	33	24	17

O AV P

1	Bayern Munih	30	109	79
2	B. Dortmund	30	61	64
3	RB Leipzig	30	59	59
4	VfB Stuttgart	30	62	56
5	Hoffenheim	30	59	54
6	Leverkusen	30	60	52
7	Freiburg	30	44	43
8	E. Frankfurt	30	55	42
Tamamını Göster
15	Werder Bremen	30	35	31
16	St. Pauli	30	26	26
17	Wolfsburg	30	41	24
18	FC Heidenheim	30	33	19

O AV P

1	Barcelona	31	84	79
2	Real Madrid	32	65	71
3	Villarreal	31	56	61
4	Atletico Madrid	31	51	57
5	Real Betis	32	46	47
6	Celta Vigo	31	44	44
7	Real Sociedad	31	49	42
8	Getafe	31	27	41
Tamamını Göster
17	Alaves	32	35	34
18	Elche	31	39	32
19	Levante	31	35	29
20	Real Oviedo	31	24	27

O AV P

1	Inter	33	78	78
2	AC Milan	33	48	66
3	SSC Napoli	33	48	66
4	Juventus	33	57	63
5	Como	33	57	58
6	Roma	33	46	58
7	Atalanta	33	45	54
8	Bologna	33	42	48
Tamamını Göster
17	Cremonese	33	26	28
18	Lecce	33	22	28
19	Verona	33	23	18
20	Pisa	33	24	18

O AV P

1	PSG	28	62	63
2	Lens	29	57	62
3	Lyon	30	45	54
4	Lille	30	49	54
5	Rennes	30	52	53
6	Marsilya	30	58	52
7	AS Monaco	30	52	50
8	Strasbourg	29	46	43
Tamamını Göster
15	Nice	30	34	29
16	Auxerre	30	25	25
17	Nantes	29	25	20
18	Metz	30	27	15

O AV P

1	PSV Eindhoven	30	84	74
2	Feyenoord	30	62	55
3	NEC Nijmegen	30	72	54
4	FC Twente	30	51	53
5	Ajax	30	57	51
6	Alkmaar	30	52	48
7	FC Utrecht	30	49	44
8	SC Heerenveen	30	53	44
Tamamını Göster
15	Excelsior	30	31	28
16	Telstar	30	39	27
17	NAC Breda	30	30	25
18	Heracles	30	34	19