Mehmet Küçük'ten TCMB'nin enflasyon tahminlerine eleştiri: 5 yılda 17 kez yukarı yönlü revizyon yapıldı

TCMB Başkanı Fatih Karahan tarafından açıklanan yılın üçüncü Enflasyon Raporu'nda, 2026 yılı sonu enflasyon tahmini bir önceki rapordaki yüzde 26 seviyesinden yüzde 28'e yükseltildi. Banka, 2027 yıl sonu enflasyon tahminini yüzde 15 olarak açıklarken, 2028 sonunda enflasyonun yüzde 9'a gerilemesini öngördü.

KÜÇÜK: MESELE SADECE İKİ PUANLIK ARTIŞ DEĞİL

Son revizyonun yalnızca yüzde 26'dan yüzde 28'e yapılan iki puanlık teknik bir değişiklik olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirten Küçük, tahminlerin ekonomik kararların önemli referanslarından biri olduğuna dikkat çekti.

Küçük, enflasyon tahminlerinin ücret artışlarından kira ve sözleşmelere, işletmelerin maliyet hesaplarından yatırım kararlarına kadar geniş bir alanda beklentileri etkilediğini belirterek, tahminlerin sürekli yukarı yönlü değiştirilmesinin ekonomi yönetiminin öngörü kapasitesini de tartışmaya açtığını ifade etti.

2021'DEN BU YANA 17'NCİ YUKARI YÖNLÜ REVİZYON

TCMB'nin son değişikliğiyle birlikte 2021'den bu yana enflasyon tahminlerinde yapılan yukarı yönlü revizyon sayısı 17'ye yükseldi. Mayıs 2026'da açıklanan ikinci Enflasyon Raporu sonrasında bu sayı 16 olarak hesaplanırken, Ağustos ayındaki yüzde 26'dan yüzde 28'e güncelleme 17'nci revizyon oldu.

Dönemlere göre yapılan değerlendirmede, Şahap Kavcıoğlu'nun TCMB Başkanlığı döneminde 10, Hafize Gaye Erkan döneminde bir, Fatih Karahan döneminde ise son değişiklikle birlikte altı yukarı yönlü revizyon yapıldığı görülüyor.

2022'DE YÜZDE 23,2'DEN YÜZDE 65,2'YE ÇIKMIŞTI

Enflasyon tahminlerindeki en dikkat çekici değişikliklerden biri 2022 yılında yaşandı. Yılın başında yüzde 23,2 olarak açıklanan yıl sonu enflasyon tahmini, aynı yılın son Enflasyon Raporu'nda yüzde 65,2'ye kadar yükseldi.

2023 yılında yönetim değişikliğinin ardından daha önce yüzde 22,3 olarak açıklanan yıl sonu tahmini yüzde 58'e çıkarıldı. Böylece tek revizyonda 35,7 puanlık artış yapıldı.

KARAHAN DÖNEMİNDE DE TAHMİNLER YUKARI TAŞINDI

Fatih Karahan'ın göreve geldiği 2024 yılının ilk Enflasyon Raporu'nda 2024 yıl sonu tahmini yüzde 36, 2025 tahmini yüzde 14, 2026 tahmini ise yüzde 9 seviyesindeydi.

Sonraki raporlarda tahminler kademeli olarak yukarı yönlü değişti. 2025 yılı için daha önce yüzde 14 seviyesinde bulunan tahmin süreç içerisinde yüzde 32'ye kadar yükselirken, 2026 için bir dönem yüzde 9 olarak öngörülen enflasyon, son raporda yüzde 28 olarak tahmin edildi. TCMB'nin 2026-III raporunda ise 2026 yılı ara hedefi yüzde 24 olarak korundu.

KÜÇÜK: HEDEF İLE TAHMİN ARASINDAKİ FARK DA DİKKATLE OKUNMALI

Mali Müşavir Mehmet Küçük, TCMB'nin yeni iletişim çerçevesinde "ara hedef" ile "enflasyon tahmini" kavramlarını birbirinden ayırdığına da dikkat çekti.

TCMB, 2026 yılı için ara hedefi yüzde 24 seviyesinde korurken, yıl sonu gerçekleşme tahminini yüzde 28'e yükseltti. Böylece Bankanın kendi tahmini ile ara hedefi arasında dört puanlık fark oluştu.

Küçük, ekonomi politikalarının başarısının yalnızca hedef açıklamakla değil, açıklanan hedeflere ne ölçüde yaklaşılabildiğiyle değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.

MERKEZ BANKASI REVİZYONUN NEDENLERİNİ AÇIKLADI

TCMB, yüzde 26'dan yüzde 28'e yapılan güncellemede motorin, doğal gaz ve bazı emtia fiyatlarının görünümü nedeniyle TL cinsi ithalat fiyatları varsayımındaki artışın etkili olduğunu bildirdi.

Raporda ayrıca eşel mobil sistemine ilişkin düzenlemeler, gıda enflasyonu varsayımındaki artış ile yönetilen ve yönlendirilen fiyatlardaki değişikliklerin de tahmini yukarı çeken unsurlar arasında olduğu belirtildi. Gıda enflasyonu varsayımı da 2026 sonu için yüzde 26,3'ten yüzde 28,5'e yükseltildi.

TEMMUZ ENFLASYONU YÜZDE 31,75

Türkiye İstatistik Kurumunun verilerine göre Temmuz 2026'da tüketici enflasyonu yıllık yüzde 31,75, aylık yüzde 1,78 olarak gerçekleşti. TCMB de raporunda Temmuz ayındaki yıllık enflasyonun kendi tahmininin üzerinde gerçekleştiğini belirtti.

Küçük, yüzde 31,75 seviyesindeki mevcut yıllık enflasyonun yıl sonunda yüzde 28'e gerilebilmesi için yılın kalan bölümündeki aylık fiyat hareketlerinin kritik hale geldiğine dikkat çekerek, vatandaş ve işletmeler açısından asıl meselenin açıklanan rakamlardan çok satın alma gücünün ve fiyat istikrarının ne ölçüde sağlanabildiği olduğunu ifade etti.

KÜÇÜK: EKONOMİDE GÜVEN, TAHMİNLERİN İNANDIRICILIĞIYLA DA İLGİLİDİR

Küçük, Merkez Bankasının enflasyonla mücadelede sıkı para politikasını sürdürdüğünü belirtmesine rağmen tahminlerin tekrar tekrar yukarı yönlü değiştirilmesinin ayrıca değerlendirilmesi gerektiğini kaydetti.

Enflasyon tahminlerinin işletmeler, çalışanlar, emekliler ve yatırımcılar açısından geleceğe ilişkin ekonomik kararların temel referanslarından biri olduğunu vurgulayan Küçük, fiyat istikrarının yalnızca enflasyonun gerilemesi değil, aynı zamanda vatandaşın ve piyasanın gelecekteki fiyat hareketlerini makul ölçüde öngörebilmesi anlamına geldiğini belirtti.

Kaynak : PERRE