Türkiye Kirli Hava Soluyor!

Türk Tabipler Birliği tarafından hazırlanan raporda, "Türkiye'nin tamamı kirli hava soluyor" denildi.

Reklam Alanı

GİRİŞ: 20 Ekim 2025 - 18:14

Fotoğraf : BSHA

Reklam Alanı x Haber Detay

Haber Detay x Reklam Alanı

Türkiye kirli hava soluyor! TTB ‘Kara Rapor 2025’ i açıkladı : Türkiye’nin Tamamı Kirli Hava Soluyor, Kirliliğin Ekonomik Faturası Yıllık 138 Milyar Dolar!

KARA RAPOR AÇIKLANDI

Türk Tabipleri Birliği’nin (TTB) de aralarında yer aldığı 13 meslek ve sivil toplum örgütünün oluşturduğu Temiz Hava Hakkı Platformu (THHP); hava kirliliğinin azaltılması, halk sağlığının korunması ve temiz hava hakkının savunulması amacıyla her yıl hazırladığı “Kara Rapor”un yedincisini, Bahçeşehir Üniversitesi Güney Yerleşkesi’nde düzenlenen basın toplantısı ile duyurdu. Basın toplantısına TTB Merkez Konseyi II. Başkanı Dr. Pınar Saip de katıldı. Toplantının açılışında söz alan THHP Yürütme Kurulu üyesi ve TTB THHP Temsilcisi Dr. Gamze Varol; temiz havanın sağlıklı bir yaşam için vazgeçilmez ve temel bir insan hakkı olmasından hareketle THHP’nin kurulduğunu ve on yıldır daha sağlıklı bir gelecek için mücadele ettiklerini belirtti. THHP Koordinatörü Deniz Gümüşel; her yıl Türkiye’nin hava kalitesiyle ilgili sorunları ve çözüm önerilerini ortaya koydukları Kara Rapor’da bu yıl farklı olarak hava kirliliğinin sebep olduğu erken ölümlerin ekonomiye etkisini de hesapladıklarını belirtti ve kamu otoritesine sorumluluğunu hatırlattı.

BURSA, OSMANİYE, MALATYA, IĞDIR’DAKİ PARTİKÜL MADDE KİRLİLİĞİ ALARM VERİYOR

Dr. Pınar Saip de kısa bir konuşma yaparak soluduğumuz havanın sağlık için önemine dikkat çekerek deprem bölgesindeki çalışmalar başta olmak üzere platformda emeği geçen herkese teşekkür etti. Kara Rapor 2025’te öne çıkan bazı notlar şöyle:

Havadaki en tehlikeli maddelerden PM2.5’in yarattığı kirliliğin ekonomik karşılığı bir yılda yaklaşık 138 milyar dolar. Bu, Türkiye’nin 2024 gayrisafi yurtiçi hasılasının %10’una denk düşüyor. PM2.5 maruziyetinin azaltılmasıyla her yıl on binlerce hayat kurtarılabilir ve ekonomi üzerindeki yük hafifletilebilir.
2024 yılında hiçbir ilin yıllık ortalama hava kalitesi, Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) önerdiği kılavuz değerlere uygun değil.
Partikül madde kirliliği en yüksek üç il Osmaniye, Iğdır ve Malatya. Osmaniye’nin kirlilik düzeyi, DSÖ’nün önerdiği en yüksek düzeyin beş katından, Türkiye’deki yasal sınırın ise iki katından fazla.
Sanayi tesislerinin ve termik santrallerin yoğun olduğu Bursa Kestel, Osmaniye ve Şırnak’ta halk yılın 250 gününde, yani yaklaşık %70’inde sağlıksız havaya maruz kaldı.
İstanbul Sultangazi’de Cebeci taşocakları nedeniyle halk yılın 263 gününde kirli hava soludu.
İzmir’de Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na bağlı hava kalitesi izleme istasyonlarından bu yıl da yeterli veri alınamadığı için kapsamlı bir değerlendirme yapılamadı.
Türkiye’de PM2.5 kirliliği nedeniyle 2023’te 63 bin 851, 2024’te 62 bin 644 erken ölüm yaşandı. Bu, 30 yaş üstü nüfustaki tüm ölümlerin yaklaşık %13’ünün hava kirliliğine atfedilmesi anlamına geliyor.
Hava kirliliğine bağlı ölüm oranı en yüksek il de kirlilik düzeyinde olduğu gibi Osmaniye (%33,8).
Orman yangınlarından kaynaklanan PM2.5 kirliliğinin sağlık üzerindeki etkileri, özellikle solunum sistemi hastalıkları nedeniyle çok daha ağır.
İklim değişikliğinin yol açtığı yüksek sıcaklıklar; besin güvencesizliği, bulaşıcı hastalıklar, hava kirliliği, çocuklarda erken doğum, solunum yolu hastalıkları, yetersiz beslenme, ishal ve enfeksiyon riskini artırıyor. Bu riskler, çocuklar söz konusu olduğunda on kat daha fazla oluyor.
Atmosferin üst katmalarında yaşamı koruyan ozon, yer seviyesinde ise zararlı bir kirleticiye dönüşüyor; solunum yollarında tahriş, iltihaplanma ve akciğer fonksiyonlarında azalma gibi sağlık sorunlarına yol açıyor.
DSÖ, ozon için sekiz saatlik ortalama sınırı 100 µg/m³ olarak belirlerken, Türkiye’de bu değer 120 µg/m³.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın hava kalitesini izleyen altyapısı son on yılda genişletilmiş olsa da, veri kalitesi ve sürekliliği zayıflıyor. 380 ölçüm istasyonunun yalnızca bir kısmı öngörülen düzeyde veri üretebiliyor.

TEMİZ HAVA İÇİN 7 ADIM ATILMALI

Kara Rapor 2025’te Türkiye’de hava kirliliği ile buna bağlı sağlık sorunlarının ve mali yükün azaltılması için atılması gereken yedi adım şöyle sıralanıyor:

Ekonomik etki analizleri politikaya girdi olmalı: PM2.5 kirliliğine bağlı ölüm ve hastalıkların ekonomik maliyeti düzenli olarak hesaplanmalı ve kirlilik önleme politikaları kamu yatırım planlarına entegre edilmeli. Sağlık ve çevre politikalarında maliyet-etkinlik değerlendirmeleri yapılmalı; hava kirliliğiyle mücadeleye ayrılan kaynaklar artırılmalı.
Ulusal Hava Kalitesi İzleme Sistemi güçlendirilmeli: Veri sürekliliği ve kalitesi, PM2.5 ölçümü yapabilen istasyon sayısı artırılmalı.
Veriler şeffaf ve kamuya açık olmalı: Hava kalitesi verileri anlık ve geçmiş dönem karşılaştırmalı olarak kamuya açık hale getirilmeli; düzenli denetim ve yaptırımlar olmalı.
PM2.5 için ulusal limit değeri belirlenmeli: DSÖ’nün önerdiği yıllık ortalama 5 µg/m³ hedef alınarak mevzuat hazırlanmalı, geçiş takvimi oluşturulmalı.
Kirletici kaynaklar azaltılmalı: Fosil yakıt kullanımı kademeli olarak sonlandırılmalı. Temiz enerjiye geçiş teşvik edilmeli. Denetimler sıklaştırılmalı, emisyon sınırları daha katı hale getirilmeli. Motorlu taşıt bağımlılığı azaltılmalı.
Hava kirliliği ile mücadele sağlık politikalarına entegre edilmeli: PM2.5 ve ozon gibi kirleticilere bağlı hastalık yükünün azaltılması, ulusal sağlık stratejilerine entegre edilmeli.
İklim krizi ve çocuk sağlığı odaklı programlar: Çocukları aşırı sıcak, hava kirliliği ve iklim kaynaklı afetlerden korumaya yönelik sağlık, eğitim ve sosyal politika entegrasyonu sağlanmalı.
THHP’nin temiz hava hakkı için düzenlediği imza kampanyasına katılmak için tıklayınız.
(BSHA – Bilim ve Sağlık Haber Ajansı)

Haber Kaynağı : BSHA

Bu haber toplamda 56 kez okunmuştur.

Haber Detay x Reklam Alanı

O AV P

1	Galatasaray	31	72	74
2	Fenerbahçe	31	68	67
3	Trabzonspor	31	58	65
4	Beşiktaş	31	54	56
5	Başakşehir	31	52	51
6	Göztepe	31	39	51
7	Samsunspor	31	39	45
8	Konyaspor	31	40	40
Tamamını Göster
15	Gençlerbirliği	31	30	28
16	Eyüpspor	31	25	28
17	Kayserispor	31	23	26
18	Karagümrük	31	27	21

O AV P

1	Erzurumspor	37	81	80
2	Amed Sportif	37	78	73
3	Esenler Erokspor	37	80	73
4	Arca Çorum FK	37	62	70
5	Bodrum FK	37	71	64
6	Pendikspor	37	57	62
7	Keçiörengücü	37	69	57
8	Bandırmaspor	37	46	57
Tamamını Göster
17	Serik Belediyespor	37	43	39
18	Sakaryaspor	37	45	34
19	Hatayspor	37	30	11
20	A.Demirspor	37	21	-54

O AV P

1	Arsenal	34	64	73
2	M.City	33	66	70
3	M. United	34	60	61
4	Liverpool	34	57	58
5	Aston Villa	34	47	58
6	Brighton	34	48	50
7	Bournemouth	34	52	49
8	Chelsea	34	53	48
Tamamını Göster
17	West Ham United	34	42	36
18	Tottenham	34	43	34
19	Burnley	34	34	20
20	Wolves	34	24	17

O AV P

1	Bayern Munih	31	113	82
2	B. Dortmund	31	65	67
3	RB Leipzig	31	62	62
4	VfB Stuttgart	31	63	57
5	Hoffenheim	31	61	57
6	Leverkusen	31	62	55
7	E. Frankfurt	31	56	43
8	Freiburg	31	44	43
Tamamını Göster
15	Hamburger SV	31	34	31
16	St. Pauli	31	26	26
17	Wolfsburg	31	41	25
18	FC Heidenheim	31	35	22

O AV P

1	Barcelona	33	87	85
2	Real Madrid	33	68	74
3	Villarreal	33	59	65
4	Atletico Madrid	33	56	60
5	Real Betis	33	49	50
6	Getafe	33	28	44
7	Celta Vigo	33	45	44
8	Real Sociedad	33	52	43
Tamamını Göster
17	Mallorca	33	41	35
18	Sevilla	33	40	34
19	Levante	33	37	33
20	Real Oviedo	33	26	28

O AV P

1	Inter	34	80	79
2	SSC Napoli	34	52	69
3	AC Milan	34	48	67
4	Juventus	34	57	64
5	Como	34	59	61
6	Roma	34	48	61
7	Atalanta	34	47	54
8	Lazio	34	37	48
Tamamını Göster
17	Lecce	34	22	29
18	Cremonese	34	26	28
19	Verona	34	23	19
20	Pisa	34	24	18

O AV P

1	PSG	30	68	69
2	Lens	30	60	63
3	Lyon	31	48	57
4	Lille	31	50	57
5	Rennes	31	54	56
6	Marsilya	31	59	53
7	AS Monaco	31	54	51
8	Strasbourg	30	49	46
Tamamını Göster
15	Nice	31	35	30
16	Auxerre	31	27	25
17	Nantes	31	26	20
18	Metz	31	31	16

O AV P

1	PSV Eindhoven	31	90	77
2	Feyenoord	31	65	58
3	NEC Nijmegen	31	73	55
4	Ajax	31	59	54
5	FC Twente	31	52	54
6	Alkmaar	31	52	49
7	SC Heerenveen	31	55	47
8	FC Utrecht	31	49	44
Tamamını Göster
15	FC Volendam	31	33	31
16	Telstar	31	43	30
17	NAC Breda	31	30	25
18	Heracles	31	34	19